|
Fizjonomika - interdyscyplinarna dziedzina wiedzy w Europie zapoczątkowana na przełomie XVIII i XIX w. przez austriackiego lekarza frenologa Franza J. Galla (1758-1828) oraz Johanna Caspara Lavatera (1741–1801), szwajcarskiego uczonego, uważanego za jej pioniera - w ujęciu statycznym poddaje analizie i interpretacji elementy portretu człowieka, określając cechy charakteru i temperamentu oraz osobowości.
"Von der Physiognomik" Lavatera opublikowana po niemiecku w 1772 r. przyniosła mu wielką popularność, także w Anglii i Francji, gdzie pojawiły się jej przekłady – „Odpowiednie znaki są dane, fizjonomikowi pozostaje je rozpoznać i zinterpretować. Ludzie mający podobne cechy twarzy muszą mieć również podobne charaktery”.
Następne, czterotomowe dzieło "Physiognomische Fragmente" z lat 1775-78 ugruntowało sławę Lavatera. Zamieścił w nim liczne portrety i analizy charakterologiczne mnóstwa znanych postaci współczesnych i historycznych (szlachty, mieszczan, pisarzy, prostych chłopów, zbrodniarzy a nawet zwierząt).
Okres od XVI do początku XIX w. dla fizjonomiki jest bardzo istotny ponieważ pojawiły się pierwsze badania, w których na pierwszy plan wysunęły się zagadnienia związane z fizjonomią człowieka oraz ekspresją ludzkich zachowań.
Do fizjonomiki bardzo praktycznie podchodził Cesare Lombroso. Jako lekarz-kryminolog badał twarze w kontekście skłonności do popełniania określonych przestępstw - "Genio e follia" (1864). W badaniach posiłkował się głównie kraniometrią (robił pomiary czaszek) i stąd przyjął koncepcję dziedzicznej skłonności do popełniania określonych przestępstw.
Na początku XX wieku H.W. Merton założył w 1918 r. w Nowym Jorku instytut usługowy, określający na podstawie twarzy cechy charakteru kandydatów do pracy.
W latach 1936-1945 departament lotnictwa japońskiej marynarki wojennej zatrudniał fizjonomika Yoshito Mizuno z zadaniem sprawdzania przydatności kandydatów na pilotów.
|